Kronik Koroner Sendromların Tedavisinde İleri Medikal Terapötik Yaklaşımlar: Bir Derleme

Kronik koroner sendromlar (KKS), epikardiyal ateroskleroz, koroner mikrovasküler disfonksiyon ve koroner vazospazm dahil olmak üzere, anjina pektoris, miyokard enfarktüsü, kalp krizi ve ani ölüme yol açabilen obstrüktif ve non-obstrüktif koroner arter hastalığını kapsamaktadır. KKS patofizyolojisinin anlaşılması, kardiyovasküler yükü ve mortalite riskini azaltmak amacıyla dislipideminin, inflamasyonun ve trombüs oluşumunun yönetilmesine yönelik hedefe yönelik terapötik yaklaşımların geliştirilmesini sağlamıştır. Bu derleme, KKS tedavisinde ileri ve gelişmekte olan terapötik stratejileri incelemeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda ileri lipid düşürücü tedaviler, Lp(a) düşürücü RNA ajanları, interlökin-6 (IL-6) hedefli tedavi dahil olmak üzere yeni antiinflamatuvar ajanlar, Faktör XIa hedefli antitrombotik tedavi, kolesterol ester transfer proteini inhibitörleri (CETP), anjiyopoietin benzeri protein 3 (ANGPTL3) inhibitörleri, glukagon benzeri peptit-1 reseptör agonistleri (GLP-1RA), nanopartikül bazlı hedefli tedaviler ve mikrobiyom düzenleyici tedaviler ele alınmıştır. Bu derleme, her bir terapötik ajanı 2024 ESC ve 2023 ACC/AHA kronik koroner sendrom kılavuzları kapsamında değerlendirmekte ve ruhsat onayı, kılavuz önerileri ve kardiyovasküler sonuç kanıtlarının birbirinden farklı kavramlar olması nedeniyle her birini ayrı ayrı ele almaktadır: yüksek yoğunluklu statinler, ezetimib, PCSK9 inhibitörleri, düşük doz kolşisin ve semaglutid; sonuç çalışmalarından elde edilen kanıtlarla desteklenen, tanımlanmış hasta gruplarında onaylanmış ve kılavuzlarda önerilen tedavilerdir. İnklisiran ve bempedoik asit, ek lipid düşürücü tedaviler olarak onaylanmış ve kılavuzlar tarafından desteklenmiştir; ancak inklisiranın kardiyovasküler sonuçlara yönelik özel çalışması halen devam etmektedir. Pelacarsen, olpasiran, lepodisiran, zerlasiran, ziltivekimab ve obicetrapib ise kardiyovasküler sonuç çalışması (CVOT) verilerine bağlı olarak ruhsat onayı ve kılavuz önerileri beklenen araştırma aşamasındaki tedavilerdir. Nanotıp ve mikrobiyom temelli yaklaşımlar ise preklinik veya erken faz aşamasında olup hipotez oluşturucu olarak değerlendirilmektedir. Ümit verici gelişmelere rağmen uzun dönem güvenlilik, uygun hasta seçimi ve kardiyovasküler sonuçlara ilişkin faydalar halen belirsizliğini korumaktadır. Gelecekteki araştırmalar, rezidüel kardiyovasküler riski azaltmaya yönelik sonuç odaklı çalışmalar ve kişiselleştirilmiş terapötik stratejilere öncelik vermelidir.

Anahtar Kelimeler: İleri terapötik yaklaşımlar, ateroskleroz, kronik koroner sendromlar, ESC kılavuzları, lipoprotein (a).