Bariatrik Cerrahi Sonrası Yapısal ve Fonksiyonel Kardiyak Ters Yeniden Şekillenme: Sleeve Gastrektomi ve Roux-en-Y Gastrik Bypass'ın Prospektif Karşılaştırması

Amaç: Obezitenin karakteristik bir kardiyak yeniden şekillenme süreciyle yakın ilişkisi vardır. Bu süreç, sıklıkla sol ventrikül (LV) hipertrofisini, konsantrik geometri değişimlerini ve alt düzeyde seyreden subklinik miyokardiyal disfonksiyonu kapsar. Bariatrik cerrahi girişimlerinin kardiyak yapıda tersine iyileşme sağladığı bilinmektedir. Ancak sleeve gastrektomi (SG) ile Roux-en-Y gastrik bypass (RYGB) uygulamaları arasında yapısal ya da fonksiyonel düzelme açısından belirgin bir fark olup olmadığı henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Ayrıca gözlenen bu olumlu değişimlerin doğrudan kilo kaybına mı, yoksa altta yatan metabolik ve inflamatuar mekanizmalara mı dayandığı sorusu literatürde güncelliğini korumaktadır.

Yöntem: Prospektif ve gözlemsel olarak tasarlanan bu kohort araştırmasına, primer bariatrik cerrahi geçirecek ve şiddetli obezite tanısı almış (VKİ>35 kg/m²) 100 yetişkin hasta dâhil edildi. Cerrahi yöntem olarak katılımcıların yarısına SG (n=50), diğer yarısına ise RYGB (n=50) uygulandı. Tüm olgular, ameliyat öncesi başlangıç döneminde ve postoperatif altıncı ayda ayrıntılı olarak incelendi. Hastaların klinik, metabolik ve inflamatuar bulguları ile birlikte çok sayıda ekokardiyografik parametresi ölçüldü. Bu kapsamda, standardize transtorasik ekokardiyografi ve speckle-tracking analizi kullanılarak sol ventrikül kitle indeksi (LVMİ), epikardiyal yağ dokusu (EAT) kalınlığı, diyastolik işlevler ve global longitudinal strain (GLS) değerleri kaydedildi. Yapısal (ΔLVMİ) ve fonksiyonel (ΔGLS) düzelmelerin bağımsız yordayıcılarını belirlemek amacıyla çok değişkenli regresyon analizleri yapıldı.

Bulgular: Grupların başlangıçtaki klinik özellikleri birbiriyle oldukça benzerdi (ortalama yaş 35,9; katılımcıların %67’si kadın; ortalama VKİ 47,1 kg/m²). Uygulanan her iki cerrahi yöntem de hastaların antropometrik, metabolik, inflamatuar ve kardiyak profillerinde kayda değer düzelmeler sağladı. Ancak bazı parametrelerde RYGB uygulamasının daha üstün sonuçlar verdiği gözlendi. Özellikle VKİ’de (−10.74±2.42’ye karşı −9.32±2.42 kg/m²; P = 0.004), HbA1c’de (ortanca −%1.40’a karşı −%0.90; P = 0.007) ve CRP düzeylerinde (P = 0.029) görülen düşüş RYGB grubunda daha belirgindi. Yapısal ters yeniden şekillenme açısından da RYGB sonrası tablo daha dikkat çekiciydi; nitekim LVMİ gerilemesi (ortanca −12.0’a karşı −6.5 g/m²·⁷; P<0.001) ve EAT azalması (−1.20’ye karşı −0.70 mm; P = 0.014) daha fazlaydı. Beklenildiği üzere GLS değerleri her iki grupta da iyileşme eğilimi gösterdi (−%2.33’e karşı −%1.40; P = 0.031). Buna rağmen çok değişkenli analizler, miyokardiyal fonksiyondaki bu toparlanmanın cerrahi prosedürden ziyade hastanın başlangıç GLS değeri, sol ventrikül kitlesindeki azalma, HbA1c regülasyonu ve CRP düşüşü ile bağımsız olarak ilişkili olduğunu gösterdi.

Sonuç: Şiddetli obezite olgularında bariatrik cerrahinin, kardiyak yapıda güçlü bir tersine iyileşme sağladığı açıktır. RYGB, daha yüksek düzeyde yapısal gerilemeyle ilişkilidir. Öte yandan miyokardiyal deformasyondaki toparlanma süreci, seçilen anatomik cerrahiden çok metabolik iyileşme ve inflamasyonun baskılanmasıyla tetiklenmektedir. Tüm bu bulgular, kardiyak işlevlerin geri kazanılmasının yalnızca basit bir kilo kaybının sonucu olmadığını; aksine yapısal, metabolik ve inflamatuar mekanizmaların karmaşık ve eş güdümlü restorasyonu sayesinde gerçekleştiğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bariatrik cerrahi, epikardiyal yağ dokusu, global longitudinal strain, sol ventrikül yeniden şekillenmesi, obezite