Amaç: İntravenöz ilaçlar damara uygulandığında, ilaçla ilk karşılaşan savunma mekanizması eritrositlerdir. Katalaz, eritrositlerde bulunan temel antioksidan enzimdir. İlaca bağlı katalaz inhibisyonu, ilaç yan etkilerine yol açabilir. Katalaz iyi bilinen bir enzim olmasına karşın, literatürde ilaç–katalaz etkileşimini araştıran çalışma sayısı sınırlıdır. Bu nedenle bu çalışmada, sıvı kardiyak ilaçların katalaz aktivitesi üzerindeki etkileri in vitro olarak araştırıldı.
Yöntem: Katalaz aktivitesi, Aebi tarafından geliştirilen ve spektrofotometrik temele dayanan yöntem kullanılarak değerlendirildi. İlaçlar in vitro koşullarda insan kanı ile etkileşime tabi tutuldu. Elde edilen IC₅₀ değerleri karşılaştırıldı.
Bulgular: En güçlü katalaz inhibitörleri noradrenalin (IC₅₀: 4,61 µM), adrenalin (IC₅₀: 32,58 µM) ve amiodaron hidroklorür (IC₅₀: 41,86 µM) olarak belirlendi. Dopamin hidroklorürün (IC₅₀: 429,15 µM) ve lidokain hidroklorürün (IC₅₀: 453,1 µM) katalaz inhibisyonu üzerindeki etkilerinin oldukça düşük olduğu saptandı. Diğer ilaçların IC₅₀ değerleri ise adenozin için 58,49 µM, atropin sülfat için 68,75 µM, dobutamin hidroklorür için 80,79 µM, gliseril trinitrat için 86,66 µM ve heparin sodyum için 92,4 µM olarak bulundu.
Sonuç: Noradrenalin, adrenalin ve amiodaron hidroklorür, katalaz enzimi üzerinde güçlü inhibitör etkiye sahiptir. Katalaz inhibisyonu, bu ilaçların yan etkilerinden sorumlu olabilecek mekanizmalardan biri olabilir. Bu nedenle söz konusu ilaçlar tedavide kullanılırken, katalaz inhibisyonu ile ilişkili olası yan etkilerin önlenmesi amacıyla ilaç dozları ve uygulama süreleri dikkatle kontrol edilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Katalaz, inhibisyoni in vitro
Copyright © 2026 Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi
