Turk Kardiyol Dern Ars. Baskıdaki Makaleler: TKDA-76537 | DOI: 10.5543/tkda.2026.76537
Primer Perkütan Koroner Girişim Uygulanan 18–50 Yaş STEMI Hastalarında Cinsiyete Göre Risk Faktörleri, İskemik Gecikme ve Hastane İçi Sonuçlar: Keşifsel Tek Merkezli Kohort
Ömer Bedir1, Ömer Kümet2, Remziye Doğan3, İsmail Polat41Kardiyoloji Bölümü, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Adana, Türkiye
2Kardiyoloji Bölümü, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Van, Türkiye
3Kardiyoloji Kliniği, Hisar Kıtalararası Hastanesi, İstanbul, Türkiye
4Kardiyoloji Kliniği, Fethi Sekin Şehir Hastanesi, Elazığ, Türkiye
Amaç: Primer perkütan koroner girişim (PKG) uygulanan 18–50 yaş arasındaki ST-segment yükselmeli miyokart enfarktüsü (STEMI) hastalarında kardiyovasküler risk faktörleri ve reperfüzyon gecikmesindeki cinsiyet farklılıklarını tanımlamak ve hastane içi sonuçları keşifsel olarak incelemek.
Yöntem: Bu retrospektif tek merkezli kohorta 2023–2024 döneminde tedavi edilen ardışık 497 hasta (71’i [%14,3] kadın) alındı. Sert majör advers kardiyak ve serebrovasküler olaylar (MACCE), tüm nedenlere bağlı ölüm, tekrarlayan miyokart enfarktüsü veya inme olarak tanımlandı. Standart olmayan genişletilmiş klinik kötüleşme bileşiğine başvuru sonrası gelişen kardiyojenik şok ve kalp yetersizliği (ikincisi yalnızca başvuruda Killip sınıf I olan hastalarda) eklendi. Cinsiyet karşılaştırmaları ve Firth penalize lojistik modeller keşifseldi.
Bulgular: Ortalama yaş 40,7 ± 5,3 yıldı. Güncel sigara kullanımı erkeklerde (%69,0’a karşı %39,4; P < 0,001), obezite ise kadınlarda (%54,9’a karşı %26,8; P < 0,001) daha sıktı. Yaşa göre düzeltilmiş medyan semptom-ilk tıbbi temas, ilk tıbbi temas-cihaz ve toplam iskemik süreleri kadınlarda sırasıyla 46, 10 ve 48 dakika daha uzundu (tümü P < 0,001). Sert MACCE 21 hastada (%4,2), başvuru sonrası gelişen kalp yetersizliği uygun olan 390 hastanın 13’ünde (%3,3) ve genişletilmiş bileşik 46 hastada (%9,3) görüldü. Genişletilmiş bileşik 71 kadının 12’sinde ve 426 erkeğin 34’ünde (%16,9’a karşı %8,0; düzeltilmemiş P = 0,025), başvuru sonrası kardiyojenik şok 7 kadın ve 13 erkekte (%9,9’a karşı %3,1; düzeltilmemiş P = 0,015) görüldü. Yalın başlangıç modelinde kadın cinsiyeti için düzeltilmiş olasılık oranı (OR) 2,61 (%95 güven aralığı [GA], 1,21–5,42) iken, başvurudaki Killip sınıfı ≥II eklendiğinde 1,90’a (%95 GA, 0,83–4,18) geriledi.
Sonuç: Kadınlarda risk faktörü dağılımı farklı ve kaydedilen iskemik gecikmeler daha uzundu. Genişletilmiş bileşik ile cinsiyet arasındaki ilişki, başlangıçtaki klinik şiddet için düzeltmeye duyarlıydı. Kadın alt grubunun ve olay sayılarının azlığı nedeniyle cinsiyete özgü sonuç tahminleri hipotez oluşturucudur. Retrospektif tek merkezli tasarım, taburculuk sonrası izlemin olmaması ve bakım ve sevk sürecine ilişkin değişkenlerin bulunmaması nedensel yorumu sınırlar.
Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler risk faktörleri, iskemik gecikme, cinsiyet farkları, st-segment yükselmeli miyokart enfarktüsü, genç miyokart enfarktüsü.
Sorumlu Yazar: Ömer Bedir
Makale Dili: İngilizce