Atriyal Fibrilasyonda Antikoagülan Kullanımına Yönelik Hasta Farkındalığının Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma

Amaç: Atriyal fibrilasyon (AF), tromboembolik risk artışı ile ilişkilidir ve oral antikoagülanlar (OAK) bu riski belirgin şekilde azaltır. Ancak, güvenli ve etkili kullanım için hastaların yeterli bilgi düzeyine sahip olması gereklidir. Bu çalışmada, Türk hastalarda AF ve OAK farkındalığının değerlendirilmesi ve bilgi düzeyinin belirleyicilerinin saptanması amaçlandı.
Yöntem: 1 Temmuz 2024–1 Ocak 2025 tarihleri arasında, en az 3 aydır warfarin veya direkt OAK kullanan non-valvüler AF’li ardışık erişkin hastalar tek merkezli kesitsel çalışmaya dahil edildi. Yapılandırılmış anket ile demografik özellikler, komorbiditeler, ilaç profili, tedavi uyumu ve altı bilgi alanı (aritmi adı, endikasyon, doz şeması, yan etkiler, ilaç/besin etkileşimleri, doz değişikliğinin sonuçları) değerlendirildi. 0–6 arasında değişen bileşik bilgi skoru hesaplandı. Bilgi düzeyinin belirleyicileri çok değişkenli lineer regresyon ile analiz edildi.
Bulgular: Toplam 261 hasta (medyan yaş 67; %50,2 kadın) değerlendirildi. Direkt OAK kullanım oranı %72,4, warfarin kullanım oranı ise %27,6 idi. Hastaların yalnızca %16,5’i aritminin adını doğru ifade edebildi. Katılımcıların %68’i yan etkileri, %88’i ilaç etkileşimlerini, %71’i ise besin etkileşimlerini bilmiyordu. Doz şemasını bilme oranı %92,3 idi. Ortalama bilgi skoru 2,8±1,3 bulundu. Yüksek eğitim düzeyi ve kadın cinsiyet daha yüksek bilgi düzeyi ile ilişkiliyken, yaş arttıkça bilgi düzeyi azaldı.
Sonuç: Öz bildirilen tedavi uyumu yüksek olmasına rağmen, özellikle yan etkiler ve etkileşimler konusunda önemli bilgi eksiklikleri mevcuttur. Hedefe yönelik ve sağlık okuryazarlığına duyarlı eğitim stratejileri ilaç güvenliğini artırabilir.

Anahtar Kelimeler: Atriyal fibrilasyon, hasta bilgisi, oral antikoagülanlar.