Amaç: Egzersiz sonrası birinci dakikadaki kalp hızı toparlanması (KHT) büyük ölçüde vagal reaktivasyonun bir göstergesidir ve parasempatik sistemin bir belirteci olarak kabul edilmektedir. Üçüncü dakika kan basıncı toparlanma indeksi (KBTİ3) ise sempatik aktiviteyi yansıtabilir. Bu çalışmada, yavaş koroner akımlı hastalarda birinci dakikadaki KHT ve KBTİ3 saptanarak hastaların parasempatik ve sempatik aktiviteleri belirlenmeye çalışıldı.
Çalışma planı: Çalışmada anjiyografik olarak TIMI (Thrombolysis in Myocardial Infarction) kare sayısı yöntemiyle yavaş koroner akım tanısı konan 24 hasta (19 erkek, 5 kadın; ort. yaş 51±7) incelendi. Kalp hızı toparlanması, pik egzersizdeki kalp hızından toparlanma döneminde ilgili dakikadaki kalp hızı çıkartılarak hesaplandı. Kan basıncı toparlanma indeksleri, toparlanma süresinin 1, 2 ve 3. dakikalarındaki sistolik kan basıncının pik egzersizdeki sistolik kan basıncına bölünmesiyle elde edildi. Sonuçlar koroner akımı normal bulunan, yaş ve cinsiyet uyumlu 26 olgunun (19 erkek, 7 kadın; ort. yaş 52±8) sonuçlarıyla karşılaştırıldı.
Bulgular: Yavaş koroner akımlı hasta grubunda birinci (19±4 ve 25±6 vuru/dakika; p<0.001) ve ikinci dakika (36±9 ve 44±13 vuru/dakika; p=0.042) KHT değerleri normal akımlı kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu. İki grubun KBTİ3 değerleri arasındaki farklılık ise anlamlı değildi (0.81±0.07 ve 0.84±0.12; p=0.440).
Sonuç: Birinci dakikadaki KHT’de gözlenen düşüş, yavaş koroner akımlı hastalarda vagal tonusun zayıfladığına işaret etmektedir. Azalmış vagal aktivite yavaş koroner akımdan sorumlu mekanizmada rol oynayabilir.
Anahtar Kelimeler: Kan akım hızı, koroner dolaşım; egzersiz testi; kalp hızı/fizyoloji; vagus siniri/fizyoloji
Copyright © 2026 Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi
