Turk Kardiyol Dern Ars. Baskıdaki Makaleler: TKDA-63043 | DOI: 10.5543/tkda.2026.63043
Primer Hipertansiyonda Ürik Asit/HDL Kolesterol Oranı ve Non-Dipper Kan Basıncı Fenotipi
Emirhan Hancıoğlu1, Hasan Burak İşleyen21Kardiyoloji Anabilim Dalı, İstanbul Medipol Üniversitesi, Acıbadem Bölge Hastanesi, İstanbul, Türkiye
2Kardiyoloji Anabilim Dalı, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi, İstanbul, Türkiye
Amaç: Primer hipertansiyonu olan hastalarda ürik asit/HDL kolesterol oranının (UHR) gece kan basıncı düşüş paterniyle ilişkisini incelemek ve UHR’nin non-dipper ve dipper profilleri ayırt etme gücünü değerlendirmek amaçlandı.
Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, primer hipertansiyon tanısıyla izlenen ve sonuçlandırılmış 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu (AKBM) raporu bulunan ardışık 260 hastanın kayıtları incelendi. Noktürnal kan basıncı düşüş paterni, sonuçlandırılmış klinik AKBM raporlarına göre sınıflandırıldı. UHR, serum ürik asit düzeyinin yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterole (HDL-C) bölünmesiyle hesaplandı. UHR ile non-dipper fenotipi arasındaki düzeltilmiş ilişki çok değişkenli lojistik regresyon analiziyle incelendi. Ayrıntılı AKBM verilerine ulaşılabilen 182 hastada yapılan duyarlılık analizlerinde ayrıca 24 saatlik veya gece ortalama sistolik ve diyastolik kan basıncı düzeyleri için düzeltme yapıldı. Alıcı işletim karakteristiği (ROC) analizi ile aynı örneklemde gözlenen ayırt edicilik değerlendirildi.
Bulgular: Toplam 260 hastanın 132’si dipper (%50,8), 128’i non-dipper (%49,2) idi. Medyan UHR değeri dipper grupta 0,111 [0,104–0,118], non-dipper grupta ise 0,129 [0,123–0,141] idi (P < 0,001). Primer modelde, UHR’deki her 0,01 birimlik artış için odds oranı (OR) 2,922 idi (%95 güven aralığı [GA], 2,188–3,901; P < 0,001). Ayrıntılı AKBM verileri bulunan 182 hastada bu ilişki, 24 saatlik sistolik ve diyastolik kan basıncı için ek düzeltme sonrasında (OR, 2,685; %95 GA, 1,911–3,773; P < 0,001) ve ayrı bir modelde gece sistolik ve diyastolik kan basıncı için düzeltme sonrasında (OR, 2,622; %95 GA, 1,512–4,548; P < 0,001) devam etti. Aynı örneklemde gözlenen ROC eğrisi altında kalan alan (AUC) 0,855 idi (%95 GA, 0,805–0,900); keşifsel 0,122 eşik değerinin duyarlılığı %78,9, özgüllüğü ise %84,8 idi.
Sonuç: Daha yüksek UHR, ambulatuvar kan basıncı düzeylerinin ayrıca dikkate alındığı analizlerde de non-dipping fenotipi ile ilişkili bulundu. Bu kesitsel bulgular ek klinik yararı kanıtlamamaktadır; gözlenen ayırt ediciliğin ve 0,122 eşik değerinin bağımsız bir popülasyonda doğrulanması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ambulatuvar kan basinci izlemi, sirkadiyen ritim, yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol, hipertansiyon, ürik asit.
Sorumlu Yazar: Emirhan Hancıoğlu
Makale Dili: İngilizce