Klasik aterosklerotik risk faktörü bulunmayan plak tipi psoriasisi olan hastalarda subklinik aterosklerozun değerlendirilmesi

Amaç: Psoriasisli hastalarda görülen sistemik enflamasyon ateroskleroz gelişiminde önemli rol oynayabilir. Bu hastalarda görülen kronik enflamasyon, romatoid artrit ve sistemik lupus eritamozuslu hastalarda olduğu gibi erken ateroskleroz gelişimine katkıda bulunabilir. Çalışmamızda, nabız dalga hızı (NDH) ve karotis intima medya kalınlığı (KİMK) ölçüm yöntemleri kullanarak, psoriasis ile subklinik ateroskleroz arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı.
Çalışma planı: Klasik ateroskleroz risk faktörleri bulunmayan, plak tipi psoriasisi olan 57 hasta (31 erkek, 26 kadın; ort. yaş 41±10.8 yıl) ve 60 sağlıklı birey (32 erkek, 28 kadın; ort. yaş. 40±9.4 yıl) çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan bireylerin demografik, biyokimyasal verilerine ek olarak, hastalıklı bireylerde psoriasis alanını ve ciddiyet indeksini ölçen PASİ skoru ve hastalığın süresi kayıt edildi. Sağlıklı ve psoriasisli olgularda karotis ve femoral arterlerde yapılan NDH ve KİMK ölçümleri karşılaştırıldı.
Bulgular: NDH, maksimal ve ortalama KİMK değerleri psoriasis grubunda, sağlıklı gruptan fazla bulundu (sırasıyla, NDH: 7.04±1.1 m/sn ve 6.03±0.61 m/sn, p<0.001; maksimum KİMK: 0.86±0.09 mm ve 0.77±0.06 mm, p<0.001; ortalama KİMK: 0.73±0.09 mm ve 0.66±0.06 mm, p<0.001). Grupların lipit düzeyleri arasında fark olmamasına rağmen, total/HDL kolesterol (sırasıyla, 4.40±1.26 ve 3.88±1.18, p=0.02) ve LDL/HDL kolesterol (sırasıyla, 2.78±0.98 ve 2.32±0.92, p=0.01) oranları psoriasis grubunda daha yüksek bulundu. PASİ skoru ile NDH arasında pozitif korelasyon gözlendi (r=0.417, p=0.001).
Sonuç: Klasik aterosklerotik risk faktörleri bulunmayan psoriasisli hastalarda ateroskleroz gelişme riski sağlıklı kişilerden daha fazla olabilir. Sistemik enflamasyonun arter duvarında neden olduğu hasara ek olarak, lipit metabolizması bozuklukları da ateroskleroz gelişimine katkıda bulunabilir.

Anahtar Kelimeler: Ateroskleroz/epidemiyoloji, karotis arter/patoloji/ultrasonografi, C-reaktif protein, lipit metabolizması bozuklukları; trombosit aktivasyonu; psoriasis/kan/epidemiyoloji; atım; risk faktörü