Amaç: Septik şok sırasında kardiyovasküler yetmezliğin önemli bir nedeni, patolojik oluşum mekanizması tam olarak bilinmeyen miyokard kasılma bozukluğudur. Bu çalışmada, endotelin reseptör antagonisti tezosentan ve nitrik oksit sentaz (NOS) inhibitörleri kullanılarak, endotelin ve nitrik oksitin (NO) deneysel endotoksik şok modelinde gelişen kardiyak disfonksiyondaki rolleri incelenmiştir.
Yöntem: Sıçanlarda lipopolisakkarit (LPS, 4 mg/kg) intraperitoneal enjeksiyonu ile endotoksik şok indüklenmiştir. Kalpler, LPS veya salin uygulamasından 4 saat sonra izole edilmiş ve Langendorff düzeneği kullanılarak perfüze edilmiştir. Miyokard kasılma gücü, koroner perfüzyon basıncı ve kalp hızı kaydedilmiştir. Tezosentan ve NOS inhibitörleri L-NAME, aminoguanidin ve AETU’nun etkileri, bu ajanların perfüzyon sıvısına eklenmesiyle değerlendirilmiştir. Paralel olarak, izole doku preparatlarında in vitro organ banyosu çalışmaları kullanılarak atriyal ve papiller kas kasılma gücü ile spontan atım hızları değerlendirilmiştir.
Bulgular: LPS uygulanan perfüze kalplerde bazal miyokardiyal kasılma kontrollere göre anlamlı olarak azalmıştır (3,03±0,25’e karşı 4,94±0,39 g, p<0,05); buna karşın izole atriyal veya papiller kas preparatlarında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Koroner perfüzyon basıncı LPS grubunda anlamlı olarak artmıştır (101±6’ya karşı 79±6 mmHg, p<0,05). Tezosentan, LPS’ye bağlı miyokardiyal kasılma azalmasını anlamlı olarak azaltmış, ancak perfüzyon basıncındaki artışı etkilememiştir. NOS inhibitörlerinin hiçbiri, LPS uygulanan kalplerde miyokardiyal kasılmayı veya perfüzyon basıncını değiştirmemiştir.
Sonuç: Deneysel endotoksik şokta miyokardiyal kasılma bozukluğu yalnızca sağlam bir koroner damar yapısının varlığında gözlenir ve endotelin reseptör blokajı ile önlenir. Bu bulgular, vasküler endotel kaynaklı endotelinin endotoksik şok sırasında miyokardiyal depresyonda önemli bir rol oynadığını, nitrik oksidin ise bu modelde sınırlı katkıya sahip olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Endotelin, endotoksik şok, miyokardiyal disfonksiyon, nitrik oksit, Nω-nitro-L-arginin metil ester, tezosentan
Copyright © 2026 Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi
