Prostasiklin Tedavisi Alan Pulmoner Hipertansiyon Hastalarında Yaşam Kalitesi Sonuçları: Anksiyete, Depresyon, Sosyodemografik Özellikler ve Tedaviye İlişkin Faktörlerin Etkisi

Amaç: Prostasiklin tedavisindeki ilerlemelere rağmen, pulmoner hipertansiyon (PH) hastaların yaşam kalitesini (QoL) olumsuz etkilemeye devam etmektedir. Bu çalışma, QoL ile ilişkili klinik ve psikolojik faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Çalışma, Temmuz 2023 ile Eylül 2024 tarihleri arasında kesitsel olarak yürütüldü ve prostasiklin tedavisi alan 58 PH hastası çalışmaya dahil edildi. Veriler, sosyodemografik ve hastalığa ilişkin özellikleri değerlendiren yapılandırılmış bir anket kullanılarak toplandı. Semptom şiddeti, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi; Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon Semptom Ölçeği (PAHSS), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) ve EmPHasis-10 Anketi kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 48,89±16,17 idi ve %69’u kadındı. Toplamda, hastaların %69’unda en az bir kronik komorbidite mevcuttu, %19’u sürekli oksijen tedavisine ihtiyaç duyuyordu ve ortalama hastalık süresi 7,45±6,84 yıldı. Prostasiklin tedavisinin ortalama süresi 28,03±34,21 aydı. Ortalama puanlar PAHSS için 71,52±36,40, HADS-Anksiyete için 8,70±5,23, HADS-Depresyon için 7,82±5,32 ve EmPHasis-10 için 30,05±14,92 idi. EmPHasis-10 skorları; PAHSS, HADS-Anksiyete, HADS-Depresyon ve 6 dakikalık yürüme testi (6DYT) skorları ile orta düzeyde ilişkiliydi. Çok değişkenli analizde yaş, PAHSS, anksiyete, depresyon ve kusma, EmPHasis-10 skorlarındaki varyansın %80’ini açıklıyordu.
Sonuç: Prostasiklin tedavisi gören pulmoner hipertansiyon hastalarının yaşam kalitesinin düşük olduğu ve bunun yaş, semptom şiddeti, anksiyete, depresyon ve kusma gibi faktörlerden etkilendiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Depresif semptomlar, prostasiklin tedavisi, pulmoner hipertansiyon, yaşam kalitesi, semptom yükü