Akut koroner sendrom olgularında iki yıllık kardiyovasküler sonlanım değerlendirmesi, lipit profili ve ailevi hiperkolesterolemi sıklığı: Bir geriye dönük kohorta ait gerçek yaşam verileri

Amaç: Bu çalışmada üçüncü basamak bir kardiyoloji merkezine akut koroner sendrom (AKS) tanısı ile yatırılan hastaların geriye dönük incelenmesi sonucunda gerçek yaşam verileri üzerinden lipit profili, demografik, klinik, laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi ve mortalite hızlarının belirlenmesi amaçlandı.
Yöntemler: İndeks AKS olayı sonrası en az iki yıllık sonlanım verisi sağlanacak şekilde hasta bilgileri hastane elektronik veri kayıt sisteminden elde edildi. Yeterli takip verisi olmayan hastalar telefonla aranarak bilgileri alındı. Hastalarda ailevi hiperkolesterolemi (AH) varlığını belirlemek için modifiye “Dutch lipit network” kriterleri kullanıldı. İki yıllık izlem döneminde mortalite ile ilişkili olabilecek risk faktörleri Cox regresyon analizi ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 21–93 yaş aralığında ardışık 985 AKS olgusu (215’i kadın) alındı. Kadın hastalar, erkeklere göre daha yaşlı olup daha az oranda sigara içiyordu. Kadın hastalarda obezite öyküsü, hipertansiyon öyküsü ve diyabet oranı erkeklere oranla daha yüksekti. Hastaların %95.6’sında hastaneye yatışında lipit parametreleri ölçülmüştü. Kadın ve erkekler hastalarda dislipidemi sıklıkları açısından fark saptanmadı. Hastaların %7.6’sında AH mevcuttu. Lipit düşürücü ilaçların kullanım oranı yatış sırasında <%20 iken taburculukta %90’ın üzerine çıktığı, izlem görüşmelerinde ise %50’lere düştüğü gözlendi. AKS hastalarında mortalite hızı (n=901) hastane-içi dönemde %3.8, iki yıllık izlemde (n=867) %8.1 olarak saptandı.
Sonuç: AKS hastalarında mortalite hızı hastane içi dönemde %3.8, iki yıllık izlem döneminde %8.1 saptanmıştır. AKS popülasyonunda LDL-kolesterol yüksekliği hastaların %89.5’inde görülürken taburculukta %90’ın üzerinde olan lipit düşürücü ilaç kullanım oranlarının izlem döneminde %50’lere düştüğü görülmüştür. Üçünü basamak bir merkezde bile AKS sonrası ikincil korunmanın yeterli yerleştirilemediğini göstermektedir. AH sıklığı %7.6 olup, AH olanların olmayanlara göre daha genç yaşta AKS ile başvurdukları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Akut koroner sendrom, ailevi hiperkolesterolemi, düşük yoğunluklu lipoprotein-kolesterol; ikincil korunma; mortalite.