Türkiye’de obezite sıklığı ve bel çevresi verileri: Kardiyovasküler risk faktörlerine yönelik epidemiyolojik çalışmaların sistematik derleme, meta-analiz ve meta-regresyonu [Turk Kardiyol Dern Ars]
Turk Kardiyol Dern Ars. 2018; 46(7): 577-590 | DOI: 10.5543/tkda.2018.62200

Türkiye’de obezite sıklığı ve bel çevresi verileri: Kardiyovasküler risk faktörlerine yönelik epidemiyolojik çalışmaların sistematik derleme, meta-analiz ve meta-regresyonu

Dilek Ural1, Mustafa Kılıçkap2, Hüseyin Göksülük2, Doruk Karaaslan3, Meral Kayıkçıoğlu4, Necla Özer5, Cem Barçın6, Mehmet Birhan Yılmaz7, Adnan Abacı8, Şule Şengül9, Turgay Arınsoy10, Yunus Erdem11, Yavuz Sanisoğlu12, Mahmut Şahin13, Lale Tokgözoğlu5
1Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, İstanbul
2Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD, Ankara
3Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi, İstanbul
4Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, İzmir
5Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ankara
6Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ankara
7Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, Sivas
8Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, Ankara
9Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı, Ankara
10Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı, Ankara
11Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı, Ankara
12Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyoistatistik Anabilim Dalı, Ankara
13Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kardiyoloji Anabilim Dalı, Samsun

AMAÇ
Obezite, XXI. yüzyılın en önemli toplumsal salgını olup, Türk toplumunda insidansı yıldan yıla artmaktadır. Bu makalede, Türkiye’de obezite sıklığının güncel durumu ve yıllar içindeki değişimini değerlendirmek amacıyla, son 15 yıl içerisinde gerçekleştirilen epidemiyolojik çalışmaların sistematik derleme ve meta-analizi sunulmuştur.

YÖNTEMLER
Türkiye’de son 15 yılda yapılan epidemiyolojik çalışmalar; Ovid Medline, Web of Science Core Collection ve ULAKBİM veritabanlarında, Sağlık Bakanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu, Kardiyoloji, Nefroloji ve Endokrinoloji Dernekleri’nin web sayfalarında tarandı. Sadece bir bölgeye yönelik çalışmalar çalışma dışı bırakıldı. Analize alınan araştırmalar, özel bir yanlılık (bias) skoru ile değerlendirilerek yanlılık riski yüksek ve düşük olarak iki gruba ayrıldı. Vücut kitle indeksi, bel çevresi, obezite ve abdominal obezite prevalansı kaba (crude) değerler olarak hesaplandı. Meta-analizde rastgele etkiler modeli (random effects model) kullanıldı. Prevalans ve obezite değerlerindeki heterojeniteyi ve zamansal değişimi değerlendirmek üzere meta-regresyon analizi yapıldı.

BULGULAR
Makale seçiminde ve yanlılık skorlamasında iki araştırıcı arasındaki uyum mükemmel düzeyde bulundu (kappa=0.95). Çalışmalar arasındaki heterojenite yüksekti. Beden kitle indeksi (10 çalışma, n=93.554) kadınlarda 28.2 kg/m2 ve erkeklerde 26.5 kg/m2 olarak hesaplandı. Obezite prevalansı (12 çalışma, n=106,553) kadınlarda %33.2, erkeklerde %18.2 idi. Bel çevresi ölçümü yapılmış altı çalışmada (n=66.591), değerler kadınlarda 89.72 cm ve erkeklerde 93.57 cm bulundu. Abdominal obezite prevalansı (5 çalışma, n=62331) ise özellikle kadınlarda daha da yüksek oranda (%50.8’e karşı %20.8) idi. Meta-regresyon analizinde yaşın çalışmalar arasında obezite prevalansındaki farklılıkları kısmen açıklayan bir faktör olduğu ama çalışmaların yapılma yıllarının obezite oranlarını değiştirmediği görüldü.

SONUÇ
Obezite ve özellikle abdominal obezite oranı Türk kadınlarında önemli derecede yüksek olup, özellikle kadınlara yönelik sağlık politalarının geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Abdominal obezite, epidemiyoloji; meta-analiz; obezite

Data on prevalence of obesity and waist circumference in Turkey: Systematic review, meta-analysis and meta-regression of epidemiological studies on cardiovascular risk factors

Bu makaleye nasıl atıfta bulunacaksınız?
Dilek Ural, Mustafa Kılıçkap, Hüseyin Göksülük, Doruk Karaaslan, Meral Kayıkçıoğlu, Necla Özer, Cem Barçın, Mehmet Birhan Yılmaz, Adnan Abacı, Şule Şengül, Turgay Arınsoy, Yunus Erdem, Yavuz Sanisoğlu, Mahmut Şahin, Lale Tokgözoğlu. Data on prevalence of obesity and waist circumference in Turkey: Systematic review, meta-analysis and meta-regression of epidemiological studies on cardiovascular risk factors. Turk Kardiyol Dern Ars. 2018; 46(7): 577-590

Sorumlu Yazar: Dilek Ural, Türkiye
© copyright 2018 TKD Arşivi
LookUs & Online Makale